Modern Türk Sinemasının En İyi Filmleri

Modern Türk Sinemasının Yeniden Doğuşu: Bana Göre İzlenmesi Gereken En İyi Filmler

(1996 yılından, günümüze)

Sinema üzerine konuşmayı her zaman sevdim. Yıllar boyunca yüzlerce film izledim; kimileri büyük ödüller kazandı, kimileri gişede rekorlar kırdı, kimileri ise yalnızca küçük bir izleyici kitlesi tarafından keşfedildi. Fakat zaman geçtikçe fark ettiğim bir şey vardı: Gerçekten aklımda kalan filmlerin sayısı sandığımdan çok daha azdı. Bu listeyi hazırlarken de tam olarak bunu düşündüm. Amacım IMDb puanlarına göre bir sıralama yapmak ya da festivallerde ödül kazanmış filmleri tekrar etmek değildi. İnternette bunun yüzlerce örneği zaten var. Benim istediğim, yıllar geçmesine rağmen etkisini kaybetmeyen, yeniden izleme isteği uyandıran ve her seferinde aynı samimiyeti hissettiren filmleri bir araya getirmekti.

Neden 1996?

Listeyi özellikle 1996 sonrasıyla sınırlandırdım. Bunun nedeni basit bir tarih seçimi değil. 1980’lerin sonu ve 1990’ların başı Türk sineması açısından oldukça zor yıllardı. Üretim azalmış, seyirci yerli sinemadan uzaklaşmış, sektör ciddi bir durgunluk yaşamıştı. Bana göre bu tabloyu değiştiren en önemli kırılma noktalarından biri, 1996 yılında gösterime giren “Eşkıya” oldu. Elbette tek başına bir filmi tüm değişimin nedeni olarak görmek doğru olmaz; ancak hem seyircinin yeniden yerli sinemaya yönelmesinde hem de sektöre duyulan güvenin artmasında büyük bir etkisi olduğu inkâr edilemez. Ardından gelen “Tabutta Rövaşata”, “Masumiyet”, “Gemide”, “Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak” ve daha niceleri, birbirine benzemeyen anlatılarıyla modern Türk sinemasının temel taşlarını oluşturdular. İşte bu yüzden benim için bu dönem, yeni bir başlangıcı temsil ediyor.

Bu liste neye göre hazırlandı?

Bu liste herhangi bir “gelmiş geçmiş en iyi filmler” sıralaması değildir. Aynı şekilde gişe başarısı, festival ödülleri ya da eleştirmen puanları da belirleyici olmadı.

Kendi adıma şu sorulara cevap aradım:

* Aradan yıllar geçmesine rağmen hâlâ aynı etkiyi yaratıyor mu?
* Tekrar izlemek istediğim filmlerden biri mi?
* Karakterleri gerçek insanlar gibi hissettiriyor mu?
* Diyalogları doğal ve inandırıcı mı?
* Kendine ait bir anlatım dili oluşturabilmiş mi?
* Döneminin ötesine geçerek bugün de aynı gücü koruyabiliyor mu?

Bu soruların çoğuna “evet” diyebildiğim filmler bu listede yer aldı.

Beni etkileyen sinema

Benim sinemada en çok aradığım şey samimiyet. Büyük bütçeler, görkemli sahneler veya ödüller elbette değerli olabilir; ancak bir filmi unutulmaz yapanın bunlar olduğuna inanmıyorum. Ben daha çok yaşayan karakterleri seviyorum. Gerçek insanlar gibi konuşan, hata yapan, gülen, öfkelenen, çelişen ve yaşadıkları dünyaya ait hissettiren karakterler. Belki de bu yüzden Türk sinemasının en sevdiğim örnekleri, mahalleyi, kasabayı, dostluğu, aileyi ve gündelik hayatı anlatırken en güçlü hâline ulaşıyor. Büyük laflar etmeden, izleyiciyi yönlendirmeye çalışmadan, sadece iyi bir hikâye anlattığında etkisi çok daha kalıcı oluyor. Tıpkı hayattan karakterler gibi olan kimselerin hikayeleri çekici geliyor. Fakat bu fantastik ya da absürd işleri sevmiyorum demek değil. Onların da çok iyi örnekleri yer alabiliyor.

Neden bazı çok sevilen filmler bu listede yok?

Bu sorunun geleceğini tahmin ediyorum. Bu listede özellikle yer vermediğim, eleştirmenlerin çok sevdiği veya önemli ödüller kazanmış bazı filmler var. Bunun nedeni bu filmlerin kötü olması değil. Sadece benim sinemaya bakışımla aynı yerde durmamaları. Ben karakter odaklı anlatıları, doğal diyalogları ve hayatın içinden gelen hikâyeleri daha çok seviyorum. Yönetmenin varlığını her sahnede hissettirmeye çalıştığı, sembollerin ve metaforların hikâyenin önüne geçtiği filmler ise bende aynı etkiyi bırakmıyor. Bu tamamen kişisel bir tercih; sinemanın en güzel tarafı da zaten farklı bakış açılarına izin vermesi.

Bu liste nasıl okunmalı?

Aşağıda yer alan her film, benim sinema yolculuğumda iz bırakmış yapımlardan oluşuyor. Bazıları ilk izleyişimde beni etkiledi, bazıları ise yıllar sonra yeniden izlediğimde gerçek değerini gösterdi. Her filmin altına, neden bu listede yer aldığını ve bende bıraktığı hissi kısaca anlatmaya çalışacağım. Belki siz de benimle aynı fikirde olacaksınız, belki tamamen farklı düşüneceksiniz. Ama umarım bu liste, modern Türk sinemasını yeniden keşfetmek isteyenler için küçük de olsa bir rehber olur.

Keyifli okumalar ve iyi seyirler.

	Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü? Yönetmen: Ezel Akay Yıl: 2006
	Eşkıya Yönetmen: Yavuz Turgul Yıl: 1996
	Tabutta Rövaşata Yönetmen: Derviş Zaim Yıl: 1996
	Limonata Yönetmen: Ali Atay Yıl: 2015
	Kelebekler Yönetmen: Tolga Karaçelik Yıl: 2018
	Pardon Yönetmen: Mert Baykal Yıl: 2005
	Soul Kitchen Yönetmen: Fatih Akın Yıl: 2009 Her ne kadar Alman yapımı olsa da Fatih Akın’ın sinemasının önemli bir parçası olduğu için listeye dahil ettim.
	Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak Yönetmen: Ahmet Uluçay Yıl: 2004
	Pandora’nın Kutusu Yönetmen: Yeşim Ustaoğlu Yıl: 2008
	Masumiyet Yönetmen: Zeki Demirkubuz Yıl: 1997
	Mustang Yönetmen: Deniz Gamze Ergüven Yıl: 2015
	Gemide Yönetmen: Serdar Akar Yıl: 1998
	Çoğunluk Yönetmen: Seren Yüce Yıl: 2010
	Yazı Tura Yönetmen: Uğur Yücel Yıl: 2004
	Dönersen Islık Çal Yönetmen: Orhan Oğuz Yıl: 1993
	Duvara Karşı Yönetmen: Fatih Akın Yıl: 2004
	Uçurtmayı Vurmasınlar Yönetmen: Tunç Başaran Yıl: 1989 Evet, biliyorum yılı daha eski ama ne yapayım? Yazmadan geçemedim.
	Piano Piano Bacaksız Yönetmen: Tunç Başaran Yıl: 1991 Aynı şekilde bu filmi de es geçemedim. 1996 öncesi listesine alırım sonra bu iki filmi.